İZ-AFED YÖNETİM KURULU BAŞKANI SERVET ERTAŞ: “İZMİR KÖRFEZİ İÇİN GEÇİCİ MAKYAJ DEĞİL, KÖKLÜ VE MÜHENDİSLİK ODAKLI ÇÖZÜM ŞART”

İzmir Afet Bilinci, Çevre ve İklim Farkındalığı Derneği (İZ-AFED), İzmir Körfezi’nde son dönemde yoğun şekilde hissedilen koku ve çevre sorununa ilişkin hazırladığı teknik raporu kamuoyuyla paylaştı. İZ-AFED Yönetim Kurulu Başkanı Servet Ertaş ve Çevre Komisyonu Başkanı Çevre Mühendisi Yakup Ateş, körfezin karşı karşıya olduğu çevresel risklere dikkat çekerek çözüm için 8 maddelik acil eylem planı önerdi.

Ortak açıklamada, körfezde yaşanan koku probleminin yalnızca yüzeysel temizlik veya geçici uygulamalarla giderilemeyecek kadar ciddi bir çevre sorunu olduğuna vurgu yapıldı. Açıklamada, deniz tabanında yıllar içinde biriken organik kirlilik, ötrofikasyon (aşırı alg çoğalması) ve buna bağlı oksijen yetersizliği (hipoksi/anoksi) nedeniyle oluşan süreçlerin körfez ekosistemini ciddi biçimde etkilediği ifade edildi. Uzmanlar, dipten yükselen hidrojen sülfür (H₂S) gazının kentte hissedilen kokunun temel nedenlerinden biri olduğunu belirtti.

“Körfez Can Çekişiyor, Çözüm Havza Ölçekli Yönetimde.”

İZ-AFED Yönetim Kurulu Başkanı Servet Ertaş ve Çevre Mühendisi Yakup Ateş, yaptıkları açıklamada körfezin yalnızca kıyı temizliği gibi sınırlı müdahalelerle kurtarılamayacağını ifade etti. Açıklamada, “Körfezdeki koku sorunu yalnızca görsel ya da yüzeysel müdahalelerle çözülebilecek bir problem değildir. Bu durum, yıllardır biriken organik kirlilik ve oksijen yetersizliğinin oluşturduğu ciddi bir çevre krizidir.” ifadelerine yer verildi.

İZ-AFED tarafından hazırlanan teknik raporda, körfezdeki çevresel baskının azaltılması için kirliliğin kaynağında kontrol altına alınması, etkin arıtma süreçlerinin güçlendirilmesi, ekosistem restorasyonu ve bilimsel izleme sistemlerinin kurulması gerektiği belirtildi.

İZ-AFED’DEN 8 MADDELİK ACİL EYLEM PLANI

Raporda yer alan öneriler arasında, körfeze ulaşan evsel ve endüstriyel atıksuların ileri biyolojik arıtma süreçlerinden geçirilmesi, dere yataklarındaki kaçak deşarjların tespit edilmesi ve yağmur suyu ile kanalizasyon hatlarının ayrıştırılması projelerinin hızlandırılması gerektiği ifade edildi.

Körfezi besleyen akarsu ve derelerde ön arıtma sistemleri ve yapay sulak alanlar kurulması, dere yataklarında biriken kirletici yükün temizlenmesi ve entegre dere ıslahı modellerinin uygulanması da öneriler arasında yer aldı.

Raporda ayrıca körfez tabanında yıllardır biriken organik yüklü dip çamurunun kontrollü tarama (dredging) yöntemiyle uzaklaştırılması, çıkarılan malzemenin çevreye zarar vermeyecek şekilde bertaraf edilmesi veya yeniden değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Hidrodinamik İyileştirme ve Ekosistem Restorasyonu

Uzmanlar, iç körfezde suyun yenilenme süresini azaltacak hidrodinamik çözümler ve su sirkülasyonunu artıracak projelerin ileri modellemeler doğrultusunda hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Bunun yanı sıra doğal arıtım kapasitesine sahip sulak alanlar, kıyı tampon bölgeleri ve deniz çayırlarının korunması ve yeniden güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Raporda ayrıca katı atık ve mikroplastiklerin denize ulaşmasını önleyecek etkin atık yönetimi sistemlerinin kurulması, körfez genelinde 7 gün 24 saat esasına dayalı su kalitesi izleme sistemlerinin oluşturulması ve elde edilen verilerle erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi önerildi.

“Makyaj Değil, Ameliyat Zamanı.”

Raporun sonuç bölümünde yer alan ortak çağrıda Servet Ertaş ve Yakup Ateş, körfezin kurtarılmasının artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurguladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“İzmir Körfezi’ni kurtarmak artık bir tercih değil; bu şehirde yaşayan her bir canlı için teknik, çevresel ve insani bir zorunluluktur. Körfezin yeniden sağlıklı bir ekosisteme kavuşması ancak kirliliğin kaynağında kontrol altına alınması, etkin arıtma süreçlerinin güçlendirilmesi, ekosistem restorasyonu çalışmalarının yürütülmesi ve bilimsel izleme mekanizmalarının eş güdümlü şekilde işletilmesiyle mümkündür.”

Açıklamada ayrıca yerel yönetimler, ilgili bakanlıklar, üniversiteler, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla geniş kapsamlı bir “ortak akıl buluşması” düzenlenmesi gerektiği ifade edildi. Bu toplantıda körfez için uygulanabilir bir yol haritası hazırlanması, kurumların görev ve sorumluluklarının net şekilde belirlenmesi ve sürecin şeffaf biçimde kamuoyuna aktarılması gerektiği belirtildi.

İZ-AFED, körfezin korunması ve çevresel farkındalığın artırılması için bilim temelli, havza bazlı ve sürdürülebilir bir yönetim modeli oluşturulması çağrısında bulundu.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI